De Kleine Metropolitaan is een van de meest opvallende kerken in het centrum van Athene. Dit kleine Byzantijnse kerkje staat direct naast de Grote Metropolitaan aan het Mitropoleosplein, tussen Syntagma en Plaka. Door de lage muren, kleine koepel en vele oude reliëfs lijkt het gebouw bijna verstopt naast de veel grotere kathedraal.
Tijdens een stedentrip naar Athene is de Kleine Metropolitaan een korte maar interessante stop. Wie het kerkje bezoekt, ziet een gebouw dat duidelijk ouder is dan de omliggende winkels, terrassen en brede straten. Vooral de buitenmuren trekken de aandacht, omdat daarin marmeren fragmenten uit verschillende perioden zijn verwerkt.
In dit artikel lees je alles over de Kleine Metropolitaan, inclusief geschiedenis, ligging, toegang en praktische tips voor je bezoek.
Wat is de Kleine Metropolitaan?
De Kleine Metropolitaan staat ook bekend als de Kerk van Agios Eleftherios. Een andere naam is Panagia Gorgoepikoos, verwijzend naar Maria als degene die gebeden snel verhoort. De kerk is klein: ongeveer twaalf meter lang en ruim zeven meter breed. Toch is het gebouw een van de bijzonderste voorbeelden van Byzantijnse bouwkunst in Athene.
Wie de Kleine Metropolitaan bezoekt, ziet vooral aan de buitenkant hoeveel verschillende materialen zijn gebruikt. In de muren zitten oude marmeren blokken, reliëfs, grafstenen en delen van bouwwerken uit de klassieke, Romeinse en Byzantijnse tijd. Daardoor lijkt de kerk bijna op een klein openluchtmuseum.
De Kleine Metropolitaan behoort tot de minder bekende bezienswaardigheden van Athene, maar ligt zo centraal dat je er gemakkelijk even langsloopt. De kerk past goed in een route door het historische centrum.
De geschiedenis van de Kleine Metropolitaan
Over de precieze bouwdatum bestaat geen volledige zekerheid. Lange tijd werd aangenomen dat de kerk rond de twaalfde of dertiende eeuw werd gebouwd. Onderzoekers hebben later ook aanwijzingen gevonden dat het gebouw mogelijk pas in de vroege Ottomaanse periode is ontstaan.
De kerk staat op een plek waar in de oudheid waarschijnlijk een heiligdom stond. Door de eeuwen heen veranderde de functie meerdere keren. Na de Griekse onafhankelijkheid werd het gebouw tijdelijk gebruikt als openbare bibliotheek. Later kreeg het opnieuw een religieuze functie en werd het gewijd aan Agios Eleftherios.
De geschiedenis is vooral zichtbaar in de muren. Boven de ingang en langs de gevels zie je reliëfs met kruisen, plantenmotieven en menselijke figuren. Neem even de tijd om rond het gebouw te lopen, want veel details vallen pas op wanneer je dichterbij kijkt.
Waar ligt de Kleine Metropolitaan?
De Kleine Metropolitaan ligt aan het Mitropoleosplein, direct naast de Grote Metropolitaan. Vanaf metrostation Syntagma loop je in ongeveer vijf minuten naar de kerk. Ook vanaf Monastiraki is het maar een korte wandeling door de straten van Plaka en het oude centrum.
De ligging is ideaal wanneer je meerdere bezienswaardigheden wilt combineren. Wandel na je bezoek richting de Romeinse Agora, Monastiraki of de winkelstraat Ermou. De Nationale Tuinen, de wisseling van de wacht en het Griekse parlement liggen eveneens op korte afstand.
Wil je de kerk goed fotograferen? Ga dan in de ochtend of aan het einde van de middag. Midden op de dag is het plein vaak drukker en kan het zonlicht hard op de lichte stenen vallen.
Toegang en openingstijden
De Kleine Metropolitaan is normaal gesproken gratis te bezoeken. De kerk is actief in gebruik en daarom kunnen de openingstijden verschillen. Soms is alleen de buitenkant te bekijken, bijvoorbeeld tijdens een dienst, een kerkelijke feestdag of een besloten ceremonie.
Houd er rekening mee dat de ruimte binnen klein is. Ga rustig naar binnen, praat zachtjes en draag gepaste kleding. Bedekte schouders en knieën zijn bij orthodoxe kerken verstandig. Foto’s zijn niet altijd toegestaan; kijk daarom bij de ingang naar eventuele aanwijzingen en gebruik geen flitser.
De beste tijd voor een bezoek is later in de ochtend of in de middag, wanneer je de kerk kunt combineren met een wandeling door Plaka. Reken op ongeveer vijftien tot twintig minuten voor het kerkje en de buitenmuren.
De Kleine Metropolitaan combineren met de Grote Metropolitaan
De Kleine Metropolitaan staat letterlijk naast de Grote Metropolitaan. Juist daardoor zie je in een paar minuten tijd een groot verschil tussen twee perioden uit de geschiedenis van Athene. De Grote Metropolitaan is een negentiende-eeuwse kathedraal, terwijl de Kleine Metropolitaan teruggaat tot de Byzantijnse of vroege Ottomaanse tijd.
Wil je kerken, geschiedenis en stadswandelen combineren? Dan is dit een goede plek om even stil te staan. Buiten het plein liggen cafés en winkelstraten, terwijl Plaka en de Romeinse Agora binnen enkele minuten lopen liggen. Zo kun je de Kleine Metropolitaan eenvoudig opnemen in een route door het centrum.
Het kerkje staat op veel lijstjes met minder bekende plekken. Er zijn ook rondleidingen langs dat soort adressen; zie het aanbod met verborgen plekken in Athene.
Veelgestelde vragen over de Kleine Metropolitaan
Waar ligt de Kleine Metropolitaan in Athene?
De Kleine Metropolitaan ligt aan het Mitropoleosplein in het centrum van Athene, direct naast de Grote Metropolitaan. Vanaf metrostation Syntagma loop je er in ongeveer vijf minuten naartoe. Ook Monastiraki, Plaka, Ermou en de Romeinse Agora liggen dichtbij, waardoor je de kerk eenvoudig kunt combineren met andere bezienswaardigheden.
Is de Kleine Metropolitaan gratis te bezoeken?
Ja, de Kleine Metropolitaan is normaal gesproken gratis toegankelijk. Je hebt geen ticket nodig. Omdat het een actieve orthodoxe kerk is, kunnen openingstijden afwijken door diensten, feestdagen of andere religieuze bijeenkomsten. Soms kun je alleen de buitenkant bekijken. Die is juist bijzonder door de vele oude reliëfs en marmeren bouwfragmenten.
Waarom zijn de muren van de Kleine Metropolitaan zo bijzonder?
De muren van de Kleine Metropolitaan zijn opgebouwd uit hergebruikte marmeren delen van oudere gebouwen. Je ziet reliëfs, grafstenen, decoratieve stenen en fragmenten uit verschillende perioden van de Atheense geschiedenis. Daardoor vertelt de buitenkant van de kerk veel over klassieke, Romeinse en Byzantijnse invloeden in Athene, ook wanneer de kerk binnen gesloten is.
De content van dit artikel is op 3 juli 2026 voor het laatst aangepast.